Perspektywy branży transportowej w 2023 roku

 

Sytuacja na rynku, odbicie w nastrojach przedsiębiorców i wahania liczby ofert ładunków. Czy ceny transportu będą spadać?

Pierwsze miesiące roku 2023 charakteryzowały się wysokimi cenami energii, powściągliwością konsumencką, wysokimi stanami magazynowymi oraz mniejszą liczbą zamówień. Prognozy na bieżący rok gospodarczy są niejednoznaczne, a przewidywana sytuacja w branży transportowej bardziej niż niepewna. Pojawiają się jednak delikatne sygnały świadczące o tym, że negatywny trend w koniunkturze może zacząć się odwracać.

Najnowsze dane rynkowe: nastroje w branży i liczba ładunków w górę

Na gruncie krajowym możliwe odbicie jest widoczne między innymi w najnowszych odczytach Bibby MSP Index. Po spadkach związanych z pandemią, a następnie z wojną i inflacją, wskaźnik nastroju polskich przedsiębiorców z sektora MŚP wiosną 2023 roku wyniósł 52,7 pkt – to aż o 10,1 pkt wyżej niż jesienią 2022. Największa zmiana na plus dotyczy branży transportowej: tam sub-indeks branżowy wyniósł 56,1 pkt (o 13,2 pkt wyżej niż jesienią 2022). Przewoźnicy optymistycznie podchodzą do prognoz dotyczących sprzedaży i tym samym oczekują poprawy płynności finansowej, niezbędnej do podejmowania dalszych inwestycji. Pewien pik widoczny jest również w liczbach Barometru Transportowego TIMOCOM z końca pierwszego kwartału 2023 roku. Po tym, jak w pierwszych dwóch miesiącach tego roku, liczba ofert ładunków w Europie po raz kolejny spadła w stosunku do poprzedniego kwartału, w marcu wzrosła o 42%. Oznacza to, że po raz pierwszy od jesieni 2023 roku można zauważyć odwrócenie trendu spadku popytu na przestrzeń ładunkową. Mimo marcowego wzrostu łączna liczba ofert frachtów w Q1/2023 była jednak o 25% mniejsza niż w poprzednim kwartale.

Przestrzeń ładunkowa: więcej ofert na Giełdzie Transportowej TIMOCOM, więcej stałych kontraktów

W I kwartale 2023 roku nastąpił natomiast znaczny wzrost liczby ofert wolnej przestrzeni ładunkowej: w porównaniu do analogicznego kwartału roku poprzedniego o 16%, a w porównaniu do czwartego kwartału 2022 roku o 24%. Głównych przyczyn tego wzrostu należy jednak upatrywać nie tyle w pojawieniu się na rynku większej liczby ciężarówek, ile w mniejszej dostępności ładunków, co skłoniło przewoźników do wprowadzania ofert swoich pojazdów na giełdę. Zauważalna jest także kontynuacja rosnącej od poprzedniego kwartału tendencji do zawierania długoterminowych kontraktów przewozowych. Z jednej strony mamy co prawda do czynienia z deficytem ładunków, ale z drugiej – z niedoborem kierowców i trudnościami z dostępnością pojazdów w perspektywie długoterminowej. Ta sytuacja skłania zarówno nadawców ładunków, jak i przewoźników do zawierania stałych umów i zabezpieczenia dostępnych mocy przewozowych z wyprzedzeniem. W ujęciu procentowym popyt i podaż w pierwszym kwartale tego roku w całej Europie są w dużej mierze zrównoważone. Średnio stosunek ofert frachtów do ofert pojazdów w Europie wynosił około 59:41. 

Czy ceny transportu będą spadać?

Pomimo większej dostępności powierzchni ładunkowej i wynikającego z tego wzrostu konkurencji średnia cena frachtu oferowanego w transporcie dalekobieżnym wzrosła w całych Niemczech o ponad 7% w porównaniu z rokiem poprzednim. W Europie widać wzrost o prawie 3%.  Podobna sytuacja jest w Polsce. Jak wynika z analizy przeprowadzonej przez Instytut Badawczy Keralla dla BIG Infomonitor, 6 na 10 średnich i małych firm transportowych zamierza podnieść ceny. 15% z nich już to zrobiło. Tylko 16% nie planuje w tym roku podnosić cen. Gunnar Gburek, Head of Business Affairs w TIMOCOM, prognozuje, że w perspektywie długoterminowej stawki w drogowym transporcie towarów ustabilizują się na poziomie wyższym niż w 2021 roku ze względu na opłaty drogowe, ceny paliw i wzrost kosztów personalnych. Znacznie zwiększone koszty nie pozwalają już na spadek cen do poziomu sprzed pandemii. Mimo chęci zachowania konkurencyjności przewoźnicy nie będą się bowiem godzić na drastyczne obniżki stawek, żeby nie przekroczyć granicy opłacalności swoich usług.

Transport w Europie Zachodniej: strajki we Francji, zakłócenia przewozów z i do Włoch

Powszechne i długotrwałe strajki we Francji zakłóciły korporacyjne łańcuchy dostaw, powodując opóźnienia i anulacje przewozów. Wzrasta również presja kosztowa, ponieważ przewoźnicy są zmuszeni do korzystania z alternatywnych tras i środków transportu. Zablokowane drogi i przejścia graniczne, a także powstrzymywanie się od pracy poważnie wpłynęły na przepływ towarów między Francją a krajami sąsiednimi. Strajki dotykają również kluczowych partnerów handlowych Francji. Na przykład przewozy z Niemiec (DE) do Francji (FR) spadły o 55%, a w przeciwnym kierunku o 61% w porównaniu z rokiem poprzednim. Zgodnie z oczekiwaniami zmniejszyła się również liczba transportów we francuskim transporcie krajowym. Znaczący wpływ na transport drogowy towarów ma także napięta sytuacja wokół przełęczy Brenner. Biegnie tamtędy jedno z najważniejszych połączeń transportowych między Niemcami a Włochami i centralny węzeł międzynarodowego ruchu towarowego. Ze względu na blokadę ciężarówek kierowcy zmuszeni są godzinami czekać na kontynuację podróży, co powoduje znaczące opóźnienia. Z tego powodu transport międzynarodowy do i z Włoch stracił na atrakcyjności: przewoźnicy i spedytorzy wolą wybierać kierunki, w których transport ma większe szanse odbywać się płynnie. Wysokie koszty i duża presja czasu utrudniają wielu firmom rentowną pracę. Aby móc realizować zlecenia transportowe, często trzeba znaleźć alternatywne trasy i środki transportu. Ma to między innymi wpływ na dostępną przestrzeń ładunkową. Z drugiej strony wydaje się, że włoski eksport w niewielkim stopniu odczuł zawirowania gospodarcze: znacznie wzrósł w pierwszym kwartale. Ogólnie jednak boom w 2022 roku po koronawirusie zwolnił zgodnie z przewidywaniami. Wbrew europejskiemu trendowi we Włoszech występuje nadwyżka powierzchni ładunkowej. Już w styczniu udział frachtów spadł poniżej 40%, Nawet w ruchu krajowym. Chociaż liczba ofert ładunków w lutym i marcu nadal nieznacznie spadła, ich podaż pozostała na w miarę stabilnym poziomie.

Transport w Polsce: trend spadkowy w pierwszym kwartale 2023 roku

W pierwszych trzech miesiącach br. w Polsce Barometr Transportowy TIMOCOM odnotował o około 39% mniej ofert frachtów niż w analogicznym kwartale poprzedniego roku. Takie liczby nie dziwią, ponieważ sprzedaż detaliczna w lutym spadła w naszym kraju o 5% rok do roku i o około 3,6% w porównaniu z lutym 2023. Produkcja przemysłowa w Polsce również spadła – o 1,2% rok do roku. Znalazło to odzwierciedlenie w podaży ładunków na kluczowych dla Polski międzynarodowych relacjach transportowych: niemal w każdym kierunku, zarówno w imporcie, jak i eksporcie, Barometr Transportowy TIMOCOM odnotował spadki liczby ofert frachtów. Największa zmiana, aż o -68% rok do roku, dotyczy relacji PL–NL. Wyjątkiem jest kierunek IT–PL, gdzie w ujęciu rocznym odnotowano 2% wzrost liczby oferowanych ładunków. Warto jednak zauważyć, że wolumen przewozów w Polsce wzrósł w marcu o 40% w porównaniu z poprzednim miesiącem. W Polsce, będącej jednym z najważniejszych punktów komunikacyjnych w Europie, sytuacja zmienia się więc dynamicznie.

Prognozy dla branży na najbliższe tygodnie i miesiące

W związku z obecną sytuacją gospodarczą zmiany w branży transportowej następują bardzo szybko. Jednakże odnosząc się do trendu sezonowości z lat ubiegłych, w nadchodzących tygodniach można spodziewać się znacznego zwiększenia liczby ofert frachtów, a także przestrzeni ładunkowej. „Tendencja ta utrzyma się do końca maja, następnie podaż ponownie spadnie pod koniec czerwca wraz z rozpoczęciem sezonu wakacyjnego. Sytuacja w branży transportowej w pozostałej części roku jest obecnie w dużym stopniu uzależniona od bieżących trendów w gospodarce” – mówi Gunnar Gburek, Head of Business Affairs w TIMOCOM. Eksperci przewidują także, że wspomniany wzrost zainteresowania długoterminowymi kontraktami w transporcie międzynarodowym oraz krajowym utrzyma się w kolejnych miesiącach. Prognozy ekonomiczne dla Polski kształtują się mniej pesymistycznie, niż miało to miejsce na początku br. Według analityków PKO BP szczyt spowolnienia gospodarczego powinien mieć miejsce w kwietniu, a od maja sytuacja powinna zacząć się normalizować. Spodziewają się również przyspieszenia dezinflacji, co powinno wywrzeć korzystny wpływ na sytuację w transporcie.

Transport i logistyka w 2023 roku – kierunki rozwoju

Sytuacja geopolityczna i związane z nią zawirowania w gospodarce nie pozostają bez wpływu na branżę TSL. Wyzwania i potrzeby przedsiębiorców kształtują trendy, które nadają kierunek rozwojowi całego sektora. Utrzymującym się trendem jest cyfryzacja transportu i logistyki. Firmy, które jeszcze nie rozpoczęły automatyzacji procesów zarządzania transportem (lub/i łańcuchem dostaw), będą musiały to zrobić, aby zachować konkurencyjność, a w dłuższej perspektywie w ogóle pozostać na rynku. Dostęp do między innymi takich rozwiązań jak tracking w czasie rzeczywistym, cyfrowe zawieranie zleceń i elektroniczny obieg dokumentów coraz częściej stają się podstawowym warunkiem współpracy stawianym przez klientów firm transportowych i spedycyjnych. Kolejny trend stanowi zrównoważona logistyka. Konieczność dostosowywania floty do coraz surowszych norm emisji CO₂ oznacza nie tylko wymianę aut na bardziej ekologiczne, ale także nierzadko zmiany w planowaniu tras ze względu na powstawanie coraz liczniejszych zielonych stref w wielu miastach Europy. Niestabilna i w dużej mierze nieprzewidywalna sytuacja geopolityczna wymusza również zmianę podejścia do zarządzania stanami magazynowymi: Just-in-Time zaczyna być wypierane przez Just-in-Case, a optymalizacja logistyki ostatniej mili wymaga tworzenia mikro- i nanomagazynów w ważnych strategicznie lokalizacjach.

 

Małgorzata Rydelek

PR Marketing Manager w TIMOCOM sp. z o.o.

 

 

Źródła:

https://www.bibbyfinancialservices.pl/centrum-wiedzy/badania-i-raporty/2023/index-2023

https://media.big.pl/publikacje/776758/skaner-msp-drozyzna-uderza-we-wszystkie-branze-co-druga-firma-zamierza-podniesc-ceny-swoich-towarow-i-uslug

https://media.big.pl/informacje-prasowe/796365/spirala-inflacyjna-sie-rozkreca-tylko-co-szosta-firma-nie-chce-podwyzszac-w-tym-roku-cen-swoich-towarow-i-uslug

https://forsal.pl/gospodarka/aktualnosci/artykuly/8704540,w-kwietniu-czeka-nas-dolek-spowolnienia-gospodarczego-kiedy-sytuacja-zacznie-sie-poprawiac.html

https://www.timocom.pl/blog/trendy-w-transporcie-i-logistyce-2023-494146

https://www.timocom.pl/serwis/barometr-transportowy

 

 

 

Show Buttons
Hide Buttons