Reklamy
Update przywództwa – czyli jak efektywnie odpowiadać na wyzwania turbulentnej rzeczywistości?
Liderze, Liderko, spójrz na otaczającą Cię rzeczywistość. To już nie jest świat, który można opisać znanymi ramami. Doświadczamy stanu ciągłych turbulencji, który trafnie określa się mianem permakryzysu, czyli wielu kryzysów równocześnie toczących nasz świat i siłą rzeczy dotykających nas samych, ludzi w naszych zespołach, wpływających na organizacje – od ich strategii długoterminowych aż po ostateczne „być albo nie być” na rynku.
Jednocześnie w samym sercu tej turbulencji stajemy przed drugą, równie potężną siłą – integracją sztucznej inteligencji z tkanką naszych organizacji. Zespoły już teraz lub za chwil, staną się hybrydowe, złożone z ludzi i AI. Fundamentalnym wyzwaniem staje się więc budowanie synergii i nowej formy współpracy, którą możemy nazwać ko-inteligencją.
Te dwa zjawiska – permakryzys i fuzja człowieka z AI – napędzają się wzajemnie. Chaotyczny świat przyspiesza adopcję AI, a gwałtowny rozwój AI dodaje nową warstwę złożoności do otaczających nas turbulencji. Aby sprostać temu podwójnemu wyzwaniu jako lider lub liderka, potrzebujesz fundamentalnego update’u przywództwa. Update w przypadku oprogramowania jest prosty, wgrywamy nową wersję i od razu widzimy efekt.
A w przypadku liderów? Ten proces jest dużo bardziej złożony i wymaga strategicznego i przemyślanego podejścia do aktualizacji swojego przywództwa. Stare mapy już nie pasują do nowego terytorium.
Potrzebujesz praktycznego nawigatora, który pomoże Ci świadomie kształtować swoją rolę w odpowiedzi na te wyzwania. I taki nawigator zaproponowaliśmy z Wojciechem Żytkowiakiem-Wenzelem w naszej książce Update przywództwa. Nowa rzeczywistość. Wnioski dla liderów (wyd. PWN).W książce dogłębnie analizujemy każdy z obszarów, a na potrzeby tej publikacji zapraszam do zapoznania się z kluczowymi wskazówkami.
Model POWER NAP (Nawigator Aktualizacji Przywództwa) to uniwersalna rama podejścia do aktualizacji przywództwa.
Model POWER Nawigator Aktualizacji Przywództwa (NAP), czyli Twoja „Drzemka Mocy” w drodze do lepszego przywództwa
Nazwa modelu to celowa gra słów. Angielskie power nap oznacza krótką, regenerującą drzemkę, która przywraca energię i jasność umysłu. W kontekście rozwoju POWER NAP (Nawigator Aktualizacji Przywództwa) to proces, który pozwala zatrzymać się, zregenerować swoje myślenie i z nową siłą stawić czoła wyzwaniom, znajdując adekwatny „punkt przyłożenia dźwigni”.
Model ten opiera się na niekończącym się trzystopniowym cyklu, który możesz odnieść do sześciu kluczowych wymiarów swojego przywództwa.
Te trzy kroki to:
- Refleksja: Świadome zatrzymanie się i zadanie sobie fundamentalnych pytań.
- Działanie: Przełożenie wniosków na konkretne, zaplanowane kroki.
- Inspiracja: Aktywne poszukiwanie nowych idei, które zasilą kolejny cykl.
Przyjrzyjmy się, jak można zastosować 1 i 2 krok procesu w praktyce w odniesieniu do każdego z sześciu wymiarów. A samo przejście przez Model POWER NAP może stać się 3 krokiem – inspiracją do kolejnych działań.
- Wymiar: KONTEKST
Nie działasz w próżni. Twoja skuteczność zależy od zdolności do odczytywania i rozumienia zmian na świecie i wpływu technologii, zwłaszcza w kontekście budowania synergii między człowiekiem a AI.
Zatrzymaj się na refleksję:
- Jakie wnioski dla swojego przywództwa wyciągasz z doświadczeń z nieprzewidywalnymi zjawiskami, takimi jak pandemia, konflikty międzynarodowe czy wykładniczy rozwój technologii?
- Jakie potencjalne „szare nosorożce” (wysoce prawdopodobne, lecz ignorowane zagrożenia) identyfikujesz w perspektywie 5–10 lat dla swojej branży i organizacji?
- Jakie masz sposoby na bycie „na bieżąco” w swojej branży?
Przejdź do działania:
- Regularnie analizuj otoczenie. Wykorzystaj model PESTEL (analiza czynników politycznych, ekonomicznych, społecznych, technologicznych, ekologicznych i prawnych), interesuj się trendami nie tylko w twojej branży, aby widzieć „szerszy obrazek” i podejmować bardziej świadome decyzje strategiczne.
- Przygotuj się na „szare nosorożce”. Stwórz listę potencjalnych zagrożeń i przeanalizuj ich wpływ na Twoją organizację, wykorzystując np. analizę SWOT.
- Wymiar: POTENCJAŁ
Jednym z największych błędów jest mylenie dotychczasowych wyników z potencjałem na przyszłość. Twój potencjał to coś więcej niż osiągnięcia – to Twoje fundamentalne zdolności poznawcze, cechy osobowości oraz, co kluczowe, złożoność poznawcza, czyli zdolność do myślenia systemowego i podejmowania trafnych decyzji w chaosie.
Zatrzymaj się na refleksję:
- Co obiektywnie wiesz o swoim potencjale liderskim – swoich zdolnościach poznawczych, profilu osobowości i poziomie złożoności poznawczej? Skąd czerpiesz tę wiedzę?
- Jakie są Twoje naturalne predyspozycje, a jakie ograniczenia? Jak wpływają one na Twoją ścieżkę kariery i skuteczność liderską?
Przejdź do działania:
- Wykorzystaj narzędzia psychometryczne, aby zobiektywizować wiedzę o swoim potencjale. Jeśli opierasz się tylko na intuicji, zainwestuj w profesjonalną diagnozę, która dostarczy Ci twardych danych.
- Opracuj plan rozwoju w oparciu o tę wiedzę. Skonsultuj wyniki z ekspertem i stwórz plan, który będzie wzmacniał Twoje naturalne talenty i kompensował obszary do rozwoju.
- Wymiar: Twoja METAKOMPETENCJA
W dzisiejszej epoce „ekonomii atencji”, gdzie Twoja uwaga jest najcenniejszym i najbardziej atakowanym zasobem, wydaje się, że metakompetencją staje się zdolność do świadomego zarządzania własnym skupieniem. To supermoc, która pozwala Ci skupiać uwagę na trzech kluczowych obszarach: na sobie (samoświadomość), na innych (empatia) i na szerszym świecie (myślenie strategiczne).
Zatrzymaj się na refleksję:
- Jak radzisz sobie ze skupieniem i koncentracją w erze ciągłych rozpraszaczy? Co Ci w tym pomaga, a co przeszkadza?
- Jak dbasz o regenerację, trzy filary energii (sen, odżywianie, aktywność fizyczną)?
Przejdź do działania:
- Zorganizuj swoje otoczenie pracy, aby wspierało koncentrację. Świadomie planuj czas na pracę głęboką (deep work) i regularne przerwy, stosując np. metodę 90/20 (90 minut skupienia, 20 minut odpoczynku).
- Wdrażaj praktyki uważności (mindfulness). Regularne ćwiczenia pomagają wzmocnić zdolność do świadomego kierowania uwagą, co jest kluczowe w walce z cyfrowym szumem.
- Wymiar: PRZYWÓDZTWO
Twoja rola jako lidera stała się „rozmyta”. Nie jest już zdefiniowana przez formalną władzę, lecz przez zdolność do wywierania wpływu. Musisz nieustannie redefiniować swoje miejsce w dynamicznym systemie relacji.
Zatrzymaj się na refleksję:
- Jakie wartości, postawy i zachowania kształtujesz i modelujesz jako lider/liderka w swoich relacjach zawodowych i jak wpływają one na cele biznesowe i zaangażowanie Twojego zespołu?
- Jak Twoja organizacja definiuje przywództwo? Jak Twoje osobiste podejście wpisuje się w tę definicję?
- Jakie umiejętności liderskie chcesz rozwijać w ciągu najbliższych 1–3–5 lat?
Przejdź do działania:
- Zdefiniuj, jakim liderem chcesz się stać. Uzupełnij swoją wizję o informacje zwrotne z zewnątrz (np. ocena 360 stopni, psychometria), aby uniknąć pułapki własnych „ślepych plamek”.
- Wykorzystaj technikę Start-Stop-Continue. Precyzyjnie określ, co zaczniesz robić, co przestaniesz, a co będziesz kontynuować, aby przełożyć swoją wizję na konkretne, codzienne zachowania.
- Wymiar: ZAUFANIE
Żyjemy w czasach „kryzysu zaufania”. Paradoksalnie problemem nie jest tylko jego brak, ale pokładanie go w niewłaściwych osobach – charyzmatycznych, lecz niekompetentnych lub toksycznych liderach. Zaufanie to podstawa budowania kultury zaangażowania.
Zatrzymaj się na refleksję:
- W jakim stopniu budujesz zaufanie poprzez: spójność (myślę-mówię-robię), wiarygodność, troskę o innych i trafność swoich osądów?
- Jakie konkretne działania podejmujesz, aby tworzyć w zespole atmosferę bezpieczeństwa psychologicznego, gdzie ludzie nie boją się mówić otwarcie o problemach i błędach?
- Jak reagujesz na przejawy toksycznych zachowań (np. manipulacji, narcyzmu) w swoim otoczeniu?
Przejdź do działania:
- Dokonaj analizy swoich mocnych i słabych stron w budowaniu zaufania. Porozmawiaj o tym otwarcie ze swoim zespołem i przełożonym.
- Zaplanuj konkretne działania, aby wzmocnić zaufanie. Wykorzystaj technikę 5C: Co mogę zacząć robić? Co mogę przestać robić? Czego mogę robić więcej? Czego mniej? Co mogę zrobić inaczej?
- Wymiar: ROZWÓJ
Rozwój w dorosłym życiu nie jest procesem automatycznym. Wymaga dwóch kluczowych składników: gotowości oraz, co najważniejsze, intencjonalności. Chodzi o świadome i celowe podejmowanie działań, a nie bierne oczekiwanie, że doświadczenie samo Cię ukształtuje.
Zatrzymaj się na refleksję:
- Jakie jest Twoje osobiste „dlaczego?” Co jest głębszym celem i misją, która napędza Twój rozwój jako człowieka i lidera?
- Co konkretnie chcesz rozwinąć („co?”) i w jaki sposób planujesz to osiągnąć („jak?”)?
Przejdź do działania:
Zdefiniuj swoje „dlaczego?”, „co?” i „jak?” w obszarze rozwoju i stwórz na tej podstawie konkretny plan na najbliższe lata.
- Zgłoś się do roli mentora. Wspieranie rozwoju innych jest jedną z najskuteczniejszych metod ugruntowania i pogłębienia własnych umiejętności.
- Buduj strategiczne partnerstwa. Angażuj się w projekty między działami i dołączaj do grup typu MasterMind, aby czerpać z różnorodnych perspektyw.
Aktualizacja Przywództwa to niekończąca się podróż liderska.
Model POWER NAP nie jest jednorazowym ćwiczeniem. To cykliczna rama myślowa – Twój osobisty kompas na turbulentne, zmienne i pełne niepewności czasy. Każdy z sześciu wymiarów jest ze sobą nierozerwalnie związany, tworząc dynamiczny system, w którym zmiana w jednym obszarze wpływa na pozostałe.
Przywództwo w XXI wieku to niekończąca się podróż, której nawigacja wymaga ciągłej, intencjonalnej aktualizacji. Ten artykuł to mapa, która wskazuje kluczowe terytoria do eksploracji. A w książce można odnaleźć szersze teoretyczne i praktyczne rozwinięcie każdego z opisanych tematów oraz szereg inspiracji. Zapraszamy do lektury i praktycznego działania.
Prof. AWSB, dr Anna Syrek-Kosowska
Psycholog biznesu, od ponad 25 lat współtworzy sukcesy liderów i liderek jako ceniona ekspertka w obszarach związanych z oceną potencjału liderskiego i rozwoju przywództwa w nowoczesnych organizacjach. Menedżerka programów Human Capital Development, mentorka i executive coach. Pierwsza Polka superwizorka coachingu akredytowana przez londyńską CSA (acc. EMCC, app. ICF). Wykładowczyni programów MBA, współtwórczyni autorskich studiów podyplomowych w Akademii WSB (Akademia Profesjonalnego Coachingu oraz Business Development) i Akademii L. Koźmińskiego. Wspólnie z Wojciechem Żytkowiakiem-Wenzelem autorka książki Update Przywództwa. Nowa Rzeczywistość. Wnioski dla liderów (PWN).
Współautorka kilkuset publikacji i eksperckich komentarzy z obszaru psychologii rozwoju osobistego i zawodowego. Partner zarządzający ASK Expert, www.askexpert.com.pl.
Zdjęcia: Julia Weiss
